Εκατοντάδες χρωματισμοί, ο καθένας διαφορετικός

Κάθε χρωματισμός είναι σχεδιασμένος

Ένας πραγματικός χρωματισμός είναι το σχέδιο ενός σχεδιαστή που ένα βαφείο ψεκάζει πάνω στο αεροσκάφος, και η ίδια εταιρεία τον φορά διαφορετικά σε κάθε τύπο. Ένα Boeing 737 έχει πιο κοντή άτρακτο και μικρότερο κάθετο πτερύγιο από ένα 787, οπότε οι επιγραφές, η λωρίδα και το έμβλημα στην ουρά πρέπει να μπουν αλλού στο καθένα.

Ο γρήγορος δρόμος θα ήταν να κολλήσουμε μια φωτογραφία πάνω στο μοντέλο. Μια φωτογραφία όμως κουβαλά αντανακλάσεις, σκιές και τη γωνία από την οποία τραβήχτηκε, και πάνω σε ένα μοντέλο που περιστρέφεται φαίνεται λάθος. Γι’ αυτό κάθε χρωματισμός σχεδιάζεται: διακοσμητικές λωρίδες, ουρά, επιγραφές, χρώματα κινητήρων, το χρώμα της κοιλιάς. Τον σχεδιάζουμε από πραγματικές φωτογραφίες και των δύο πλευρών και μετά τον αντιπαραβάλλουμε ξανά με αυτές. Η φωτογραφία είναι πρότυπο για το μάτι, ποτέ εικόνα κολλημένη πάνω στο μοντέλο. Ένας τυπικός χρωματισμός πιάνει λιγότερο από ένα kilobyte και κανένας δεν επιτρέπεται να ξεπερνά τα δύο, περίπου όσο δύο παράγραφοι αυτού του κειμένου.

Οι επιγραφές πήραν τον περισσότερο χρόνο. Ένα όνομα στην άτρακτο έχει τη δική του θέση σε κάθε τύπο: λίγο πίσω από το πιλοτήριο, πάνω από τη σειρά των παραθύρων και ποτέ πάνω τους. Το ύψος του δίνεται σε μέτρα, όπως βάφεται, και όπου μια εταιρεία το βάφει μεγαλύτερο σε ορισμένους τύπους, αυτοί οι τύποι έχουν τη δική τους διόρθωση. Σε ένα αεροσκάφος ευρείας ατράκτου χωρίς τέτοια διόρθωση η επιγραφή μεγαλώνει με το ύψος της ατράκτου, ώστε να μη χάνεται σε ένα μεγάλο αεροσκάφος. Τα γράμματα είναι δική μας απλοποίηση: αντί για τη γραμματοσειρά κάθε εταιρείας, το όνομα στοιχειοθετείται με μία από λίγες κοινές γραμματοσειρές, χωρίς πατούρες, με πατούρες ή πλάγια, όποια πλησιάζει περισσότερο. Όπου η εταιρεία γράφει το όνομά της σε δύο αλφάβητα, υπάρχουν και τα δύο, με την ίδια σειρά όπως στο αεροσκάφος.

Ένα πράγμα λείπει σκόπιμα: το νηολόγιο στο πίσω μέρος της ατράκτου. Ένα μόνο σχέδιο καλύπτει ολόκληρο τον στόλο, και αν κάθε Boeing μιας εταιρείας έφερε το ίδιο νηολόγιο, η εικόνα θα έλεγε ψέματα.

Σε ένα αεροσκάφος μεγάλων αποστάσεων το όνομα έχει χώρο να ανασάνει. Η China Eastern το γράφει στο A330 στα αγγλικά και με κινεζικούς χαρακτήρες το ένα δίπλα στο άλλο, και στο σχέδιό μας και τα δύο αλφάβητα βρίσκονται εκεί όπου βρίσκονται στο αεροσκάφος, με το χελιδόνι στην ουρά να κοιτάζει προς τη σωστή κατεύθυνση σε κάθε πλευρά. Οι χαρακτήρες είναι πραγματικά περιγράμματα από μια ανοιχτή γραμματοσειρά, αποθηκευμένα στην εφαρμογή ως σχήματα, οπότε φαίνονται ίδιοι σε κάθε συσκευή, όποιες γραμματοσειρές κι αν έχει εγκατεστημένες.

Αριστερή πλευρά, δεξιά πλευρά

Σε ένα πραγματικό αεροσκάφος η βαφή δεν είναι κατοπτρική εικόνα. Οι επιγραφές διαβάζονται από αριστερά προς τα δεξιά και στις δύο πλευρές, ενώ κάθε πουλί έχει τη δική του λογική. Η χήνα της Turkish Airlines πετά προς τα εμπρός και στις δύο πλευρές. Ο γερανός της Japan Airlines είναι η ίδια εικόνα και στις δύο πλευρές, οπότε στη μία κοιτάζει μπροστά και στην άλλη πίσω. Στο σχέδιό μας κάθε σύμβολο ακολουθεί τον ίδιο κανόνα όπως στο πραγματικό αεροσκάφος, ελεγμένο σε φωτογραφίες και των δύο πλευρών. Οι λωρίδες και τα πουλιά που η εταιρεία καθρεφτίζει καθρεφτίζονται, οι επιγραφές και οι αριθμοί ποτέ.

Το ίδιο έμβλημα πρέπει να χωρά σε κάθε τύπο. Ο κύκλος με τη χήνα κάθεται άνετα στο ψηλό κάθετο πτερύγιο ενός A350, αλλά στο μικρότερο πτερύγιο ενός Boeing 737 θα ξεχείλιζε πάνω από το χείλος προσβολής, οπότε εκεί είναι μικρότερος και πιο χαμηλά. Η κίτρινη και κόκκινη λωρίδα της Southwest πρέπει να περνά από την άτρακτο στην ουρά τόσο στο κοντό 737-700 όσο και στο μακρύτερο 737 MAX. Και η επιγραφή της IndiGo στο στροβιλοελικοφόρο ATR χωρά μόνο ανάμεσα στο πιλοτήριο και στην έλικα, εκεί όπου τα πτερύγια της έλικας δεν την καλύπτουν σε καμία πλευρά.

Ο ήλιος, τα αστέρια, το στέμμα, ο κέδρος και ο φοίνικας στα κάθετα πτερύγια εταιρειών από τη Μέση Ανατολή και την Αφρική είναι απλοποιημένα διανυσματικά σχήματα, ποτέ αντιγραμμένο λογότυπο. Και κάποιες φορές μια ουρά δεν χρειάζεται τίποτα άλλο από γράμματα, αρκεί να είναι σωστά. Η SAS έχει το όνομά της χαμηλά και μεγάλο στο κάθετο πτερύγιο, ελαφρώς γερμένο προς τα εμπρός, λευκό σε βαθύ μπλε, και έτσι ακριβώς κάθεται πλέον και στο δικό μας.

Η Azul βάφει στην ουρά της έναν χάρτη της Βραζιλίας φτιαγμένο από χρωματιστά τετράγωνα, με μια λεπτή κιτρινοπράσινη γραμμή κατά μήκος του χείλους εκφυγής του πτερυγίου. Ένας χάρτης δεν συγχωρεί τίποτα: γυρίστε τον ανάποδα και κάθε Βραζιλιάνος το βλέπει αμέσως. Ο δικός μας έχει τα δύο πράσινα τετράγωνα στην κορυφή, το εξόγκωμα αριστερά και τη μύτη κάτω, και στις δύο πλευρές.

Πώς ωρίμασαν τα μοντέλα

Τα πρώτα μοντέλα δεν ήταν πολύ περισσότερα από έναν σωλήνα με πτέρυγες. Γύρο με τον γύρο απέκτησαν πραγματικές μύτες, μετρημένες ανά οικογένεια αεροσκαφών από τα σχέδια με διαστάσεις των κατασκευαστών, παράθυρα πιλοτηρίου ως σχήμα, κινητήρες με ανεμιστήρα, έλικες με πτερύγια και σύστημα προσγείωσης με τον σωστό αριθμό τροχών.

Το A380 απέκτησε δύο ολόκληρες σειρές παραθύρων, το 747 την καμπούρα του, το Chinook δύο ρότορες, το C-5 την τεράστια πτέρυγα που έχει στην πραγματικότητα. Οι ρότορες των ελικοπτέρων γυρίζουν όπως τους κατασκευάζει ο κατασκευαστής τους: από ψηλά, ο ρότορας ενός ελικοπτέρου Airbus γυρίζει δεξιόστροφα και ενός αμερικανικού αντίστροφα. Το παρμπρίζ ενός Cessna καλύπτει όλο το μπροστινό μέρος της καμπίνας και, όπως κάθε παράθυρο σε κάθε μοντέλο, ήταν τότε συμπαγές σκούρο γυαλί, μέσα από το οποίο δεν φαινόταν τίποτα. Σήμερα οι πρώτοι τύποι έχουν διάφανο γυαλί με μια καμπίνα πίσω του, όπως διηγείται το επεισόδιο Ποιος κάθεται πίσω από το τζάμι.

Στις αρχές Οκτωβρίου μια ολόκληρη ομάδα τύπων πήρε νέο σώμα, ο καθένας σχεδιασμένος από τα σχέδια του δικού του κατασκευαστή: το A220, τα ATR 42 και 72, το A330, το A350 και οι οικογένειες Boeing 747 και 767. Το 747 έχει την καμπούρα του με τα παράθυρα του άνω καταστρώματος, το ATR την υψηλή πτέρυγά του με τα κύρια σκέλη σε ατρακτίδια στα πλάγια, το A350 τα καμπυλωτά ακροπτερύγιά του. Δίπλα σε μια φωτογραφία του πραγματικού αεροσκάφους, το περίγραμμα ταιριάζει.

πρώτη εκδοχήσήμερα

Έξι από τα νέα σώματα, το καθένα δίπλα σε μια φωτογραφία της ίδιας πλευράς ενός πραγματικού αεροσκάφους. Οι χρωματισμοί πάνω τους είναι κι αυτοί δικοί μας.

A220-300 · Air Canada

ATR 72-600 · SAS

A330-900 · TAP Air Portugal

A350-900 · Singapore Airlines

747-8 · Korean Air

767-300F · UPS

Εννέα πτήσεις στις δέκα

Στα τέλη Σεπτεμβρίου 243 τύποι αεροσκαφών είχαν λεπτομερές 3D μοντέλο, και μαζί κάλυπταν περίπου εννέα πτήσεις στις δέκα. Αν απομακρυνθείτε πολύ, αναλαμβάνει ένα απλούστερο μοντέλο, που όμως παίρνει τα χρώματά του από τον ίδιο χρωματισμό, έτσι ένα αεροσκάφος δεν αλλάζει ποτέ χρώμα καθώς απομακρύνεστε.

Μόνο στη Μέση Ανατολή, στην Τουρκία και στην Αφρική, το ποσοστό των πτήσεων που εμφανίζονται με τον δικό τους χρωματισμό ανέβηκε από 37,8 σε 92 τοις εκατό μέσα σε έναν μόνο γύρο. Και το διακριτικό κλήσης δεν λέει πάντα ποιανού τα χρώματα φορά το αεροσκάφος. Οι περιφερειακές εταιρείες στις Ηνωμένες Πολιτείες πετούν με τα χρώματα των μεγάλων συνεργατών τους: η SkyWest πετά για αρκετούς από αυτούς και παίρνει τον χρωματισμό εκείνου για τον οποίο πετά συχνότερα, της United Express, ενώ η Republic πετά ως American Eagle. Το ίδιο ισχύει για τις μισθώσεις και τις αδελφές εταιρείες, έτσι ο χρωματισμός ακολουθεί το αεροσκάφος, όχι το διακριτικό κλήσης.

Κάποιες ουρές τις αφήνουμε σκόπιμα απλές. Η Alaska Airlines φέρει το πρόσωπο ενός άνδρα από τους αυτόχθονες της Αλάσκας, η Aeroméxico έναν πολεμιστή-αετό και η Frontier ένα διαφορετικό ζώο σε κάθε αεροσκάφος. Δεν σχεδιάζουμε ανθρώπους ή πορτρέτα, γι’ αυτό αυτές οι ουρές φέρουν μόνο τα χρώματα της εταιρείας.

Ο γερανός της Japan Airlines είναι η ίδια εικόνα και στις δύο πλευρές της ουράς, οπότε στη μία κοιτάζει πίσω. Στα μοντέλα μας το ίδιο.