Yüzlerce boya şeması, hiçbiri birbirine benzemiyor

Her boya şeması çizilir

Gerçek bir boya şeması, bir tasarımcının çizimidir ve boya atölyesi onu uçağa püskürtür; aynı havayolu onu her tipte farklı taşır. Bir Boeing 737’nin gövdesi bir 787’ninkinden kısa, dikey kuyruğu da daha küçüktür; bu yüzden yazılar, şerit ve kuyruktaki amblem her birinde başka bir yerde durmak zorundadır.

Hızlı yol, modelin üzerine bir fotoğraf yapıştırmak olurdu. Ama fotoğraf yansımaları, gölgeleri ve çekildiği açıyı da taşır; dönen bir modelin üzerinde de yanlış görünür. Bu yüzden her boya şeması çizilir: gövde şeritleri, kuyruk, yazılar, motor renkleri, karın rengi. Onu her iki tarafın gerçek fotoğraflarından çizer, sonra yeniden onlarla karşılaştırırız. Fotoğraf göz için bir referanstır, asla modele yapıştırılmış bir görüntü değil. Tipik bir boya şeması bir kilobayttan az yer kaplar ve hiçbiri ikiden fazla kaplayamaz; bu, aşağı yukarı bu metnin iki paragrafı kadardır.

En uzun süren yazılar oldu. Gövdedeki adın her tipte kendine ait bir yeri vardır: kokpitin hemen arkasında, pencere sırasının üzerinde ve asla onların üzerinden geçmeden. Yüksekliği, boyandığı gibi metre cinsinden verilir; bir havayolu adı bazı tiplerde daha büyük boyuyorsa, o tipler kendi düzeltmelerini alır. Böyle bir düzeltmesi olmayan geniş gövdeli bir uçakta yazı gövde yüksekliğiyle birlikte büyür, böylece büyük bir uçakta kaybolmaz. Harfler bizim sadeleştirmemizdir: her havayolunun kendi yazı tipi yerine ad, birkaç yaygın yazı tipinden en yakın olanıyla yazılır; tırnaksız, tırnaklı ya da italik. Havayolu adını iki alfabeyle yazıyorsa ikisi de vardır, uçaktakiyle aynı sırada.

Bir şey bilerek eksik: arka gövdedeki tescil. Tek bir çizim bütün filoyu kapsar ve bir havayolunun her Boeing’i aynı tescili taşısaydı, görüntü yalan söylemiş olurdu.

Uzun menzilli bir uçakta adın nefes alacak yeri vardır. China Eastern onu A330’da İngilizce ve Çince karakterlerle yan yana yazar; bizim çizimimizde de her iki yazı uçakta durdukları yerde durur, kuyruktaki kırlangıç da her iki tarafta doğru yöne bakar. Karakterler açık bir yazı tipinden alınmış gerçek dış hatlardır ve uygulamada şekil olarak saklanır; böylece hangi yazı tipleri yüklü olursa olsun her cihazda aynı görünürler.

Sol taraf, sağ taraf

Gerçek bir uçakta boya bir ayna görüntüsü değildir. Yazılar iki tarafta da soldan sağa okunur, her kuşun ise kendi mantığı vardır. Turkish Airlines’ın yaban kazı iki tarafta da ileri uçar. Japan Airlines’ın turnası iki tarafta da aynı resimdir; bu yüzden bir tarafta ileriye, öbür tarafta geriye bakar. Bizim çizimimizde her sembol, her iki tarafın fotoğraflarında kontrol edilerek gerçek uçaktaki kurala uyar. Havayolunun aynaladığı şeritler ve kuşlar aynalanır, yazılar ve sayılar asla.

Aynı amblem her tipe uymak zorundadır. Kazlı daire bir A350’nin yüksek dikey kuyruğuna rahatça oturur, ama bir Boeing 737’nin daha küçük kuyruğunda hücum kenarından taşardı; bu yüzden orada daha küçük ve daha aşağıdadır. Southwest’in sarı-kırmızı şeridi hem kısa 737-700’de hem de daha uzun 737 MAX’te gövdeden kuyruğa akmak zorundadır. IndiGo yazıları da ATR turbopropta yalnızca kokpit ile pervane arasına, palaların iki tarafta da onları örtmediği yere sığar.

Orta Doğu ve Afrika havayollarının kuyruklarındaki güneş, yıldızlar, taç, sedir ve palmiye sadeleştirilmiş vektör şekillerdir, asla kopyalanmış bir logo değil. Bazen bir kuyruğun harflerden başka hiçbir şeye ihtiyacı yoktur, yeter ki doğru olsunlar. SAS’ın adı kuyrukta alçak ve büyük, hafifçe öne eğik, koyu mavi üzerine beyazdır; artık bizimkinde de öyle duruyor.

Azul kuyruğuna renkli karelerden oluşan bir Brezilya haritası çizer, dikey kuyruğun firar kenarı boyunca da ince sarı-yeşil bir çizgi uzanır. Harita affetmez: yanlış çevirirseniz her Brezilyalı bunu hemen görür. Bizimkinde iki yeşil kare üstte, şişkinlik solda, sivri uç altta; her iki tarafta da.

Modeller nasıl büyüdü

İlk modeller, kanatlı bir borudan pek fazlası değildi. Tur tur gerçek burunlar kazandılar; bunlar her uçak ailesi için üreticilerin ölçülü çizimlerinden ölçüldü. Ardından şekil olarak kokpit camları, fanlı motorlar, palalı pervaneler ve doğru sayıda tekerleği olan iniş takımları geldi.

Bir A380 iki tam pencere sırası, bir 747 kamburunu, bir Chinook iki rotorunu, bir C-5 de gerçekten sahip olduğu devasa kanadını aldı. Helikopter rotorları üreticilerinin yaptığı yönde döner: yukarıdan bakıldığında bir Airbus helikopterinin rotoru saat yönünde, Amerikan bir helikopterinki ise ters yönde döner. Bir Cessna’nın ön camı kabinin bütün önünü kaplar ve her modeldeki her pencere gibi o zamanlar koyu, saydam olmayan bir camdı; içinden hiçbir şey görünmezdi. Bugün ilk tiplerde berrak cam ve arkasında bir kabin var; Camın arkasında kim oturuyor bölümünde anlatıldığı gibi.

Ekim başında bütün bir tip grubu, her biri üreticinin kendi çizimlerinden çizilmiş yeni bir gövde aldı: A220, ATR 42 ve 72, A330, A350 ile Boeing 747 ve 767 aileleri. 747’nin üst güverte pencereleriyle kamburu, ATR’nin yanlardaki kaporta içinde ana iniş takımıyla yüksek kanadı, A350’nin kıvrık kanat uçları var. Gerçek uçağın bir fotoğrafının yanında dış hatlar örtüşüyor.

ilk sürümşimdi

Yeni gövdelerden altısı, her biri gerçek bir uçağın aynı tarafının fotoğrafının yanında. Üzerlerindeki boya şemaları da bizim.

A220-300 · Air Canada

ATR 72-600 · SAS

A330-900 · TAP Air Portugal

A350-900 · Singapore Airlines

747-8 · Korean Air

767-300F · UPS

On uçuştan dokuzu

Eylül sonunda 243 uçak tipinin ayrıntılı bir 3D modeli vardı ve bunlar birlikte kabaca on uçuştan dokuzunu kapsıyordu. Çok uzaklaştığınızda daha basit bir model devreye girer, ama renklerini aynı boya şemasından alır; böylece bir uçak siz ondan uzaklaşırken asla renk değiştirmez.

Yalnızca Orta Doğu, Türkiye ve Afrika’da, kendi boya şemasıyla gösterilen uçuşların oranı tek bir turda yüzde 37,8’den 92’ye çıktı. Üstelik çağrı kodu, uçağın kimin renklerini taşıdığını her zaman söylemez. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki bölgesel havayolları büyük ortaklarının renkleriyle uçar: SkyWest birkaçı için uçar ve en sık uçtuğu ortağın, United Express’in boya şemasını alır; Republic ise American Eagle olarak uçar. Kiralamalar ve kardeş şirketler de aynı şekilde işler; bu yüzden boya şeması çağrı kodunu değil, uçağı izler.

Bazı kuyrukları bilerek sade bırakıyoruz. Alaska Airlines bir Alaska yerlisi erkeğin yüzünü, Aeroméxico bir kartal şövalyesini, Frontier ise her uçakta farklı bir hayvanı taşır. İnsan ya da portre çizmiyoruz, bu yüzden bu kuyruklar yalnızca havayolunun renklerini taşır.

Japan Airlines’ın turnası kuyruğun iki tarafında da aynı resimdir, bu yüzden bir tarafta geriye bakar. Bizim modellerimizde de öyle.