Ποιος κάθεται πίσω από το τζάμι

Τζάμι που βλέπεις μέσα από αυτό

Ένα επιβατικό αεροσκάφος έχει μικρά παράθυρα ψηλά, και από το έδαφος δεν βλέπεις μέσα. Ένα Cessna, ένα Robinson ή ένα King Air είναι αλλιώς. Έχουν τζάμια γύρω γύρω από την καμπίνα, και όταν κάποιο από αυτά τροχοδρομεί δίπλα στον φράχτη του αεροδρομίου, βλέπεις τον πιλότο με τα ακουστικά, τον πίνακα οργάνων μπροστά του και όποιον κάθεται πίσω.

Για πολύ καιρό τα τζάμια στα μοντέλα μας ήταν απλώς ζωγραφισμένα: σκούρες επιφάνειες όπως σε παιχνίδι, και πίσω τους τίποτα. Από τις 21 Οκτωβρίου, σε δώδεκα τύπους αυτό άλλαξε. Το τζάμι είναι διάφανο και πίσω του υπάρχει καμπίνα: πίνακας οργάνων κάτω από το σκίαστρό του, καθίσματα, δάπεδο, πεντάλ, στο ελικόπτερο τα χειριστήρια και το πίσω διάφραγμα. Και στα καθίσματα άνθρωποι.

Διάφανο όμως δεν σημαίνει αόρατο. Το πραγματικό τζάμι είναι ελαφρώς φιμέ και καθρεφτίζει τον ουρανό, και όσο πιο πλάγια το κοιτάς, τόσο περισσότερο καθρεφτίζει. Το ίδιο και το δικό μας. Από μπροστά βλέπεις μέσα, από το πλάι λάμπει ο ουρανός πάνω του. Κι επειδή το φως μπαίνει στην καμπίνα μόνο από τα παράθυρα, μέσα επικρατεί μισοσκόταδο, πιο βαθύ σε μια μεγάλη καμπίνα απ’ ό,τι στη φούσκα ενός Robinson, ακριβώς όπως στις φωτογραφίες.

Πόσο κοντά είμαστε; Αριστερά ένα King Air 350 της Βασιλικής Αυστραλιανής Αεροπορίας να τροχοδρομεί στην Καμπέρα. Πίσω από το πλαϊνό παράθυρο του πιλοτηρίου κάθεται ένας πιλότος με ακουστικά. Δεξιά το μοντέλο μας από την ίδια πλευρά: τα στρογγυλά παράθυρα της καμπίνας, το παράθυρο του πιλοτηρίου σε σχήμα D και πίσω του ένα κεφάλι με ακουστικά.

Φροντίσαμε επίσης η καμπίνα να μένει μέσα. Κάθε κάθισμα, κάθε πίνακας και κάθε άνθρωπος πρέπει να χωράει στην άτρακτο, ακόμη και εκεί όπου στενεύει προς τη μύτη. Ό,τι θα εξείχε από το πλάι το μικραίνουμε, κι όπου αυτό δεν αρκεί, το παραλείπουμε. Και η άκρη του τζαμιού περνά ακριβώς από εκεί όπου βρισκόταν πριν το ζωγραφισμένο παράθυρο, οπότε απ’ έξω το αεροσκάφος δεν άλλαξε σχήμα ούτε κατά ένα εκατοστό.

Ποιος κάθεται μπροστά

Ο πιλότος ελικοπτέρου κάθεται σχεδόν πάντα στο δεξί κάθισμα. Με το δεξί χέρι κρατά τον λεβιέ κυκλικού βήματος, το χειριστήριο ανάμεσα στα γόνατα, που δεν μπορεί να το αφήσει στην πτήση. Το αριστερό ακουμπά στον λεβιέ συλλογικού βήματος, που μπορεί να τον αφήσει για μια στιγμή, και με αυτό το χέρι φτάνει τότε τον ασύρματο και τους διακόπτες στη μέση της καμπίνας. Στο αεροπλάνο ο κυβερνήτης διοικεί από το αριστερό κάθισμα.

Η 3D προβολή μας το τηρεί. Ένα Cessna, ένα Cirrus, ένα Piper ή ένα King Air έχει τον πιλότο αριστερά, ένα Robinson, ένα Bell ή ένα EC145 διάσωσης δεξιά. Η θέση του πιλότου δεν μένει ποτέ άδεια, όσο άδειο κι αν είναι το υπόλοιπο αεροσκάφος.

Διαφέρει και η ενδυμασία. Οι πιλότοι μικρών αεροσκαφών, του Robinson και των Bell 206 και 407 φορούν ακουστικά. Τα πληρώματα των ελικοπτέρων διάσωσης EC145 και Bell 429 κάθονται με κράνη και κόκκινες φόρμες, όπως τις φορούν οι διασώστες σε πολλές χώρες. Το ιστορικό P-51 Mustang έχει κάτω από τον θόλο-φούσκα του έναν μόνο πιλότο με κράνος. Το εκπαιδευτικό T-6 Texan είναι διθέσιο σε σειρά: ο μαθητής μπροστά, ο εκπαιδευτής πίσω του.

Robinson R44 · Bell 206

Bell 407 · EC145

Bell 429 · Cessna 172

Cirrus SR22 · Piper PA-28

King Air 200 · King Air 350

P-51 Mustang · T-6 Texan

Στο ελικόπτερο καταλαβαίνεις από το πλάι πού κάθεται ο πιλότος. Στο EC145 το πλήρωμα με τα κράνη γεμίζει τις μπροστινές θέσεις και την καμπίνα. Ένα Bell 407 μεταφέρει εκτός από τον πιλότο και επιβάτες, κι επειδή εκείνος κάθεται μπροστά δεξιά, από την αριστερή πλευρά φαίνονται κυρίως οι επιβάτες.

Ένας, δύο ή γεμάτο

Πόσοι άνθρωποι είναι στο σκάφος, ένα αεροσκάφος δεν το εκπέμπει. Ο αναμεταδότης του στέλνει θέση, ύψος, ταχύτητα και διακριτικό κλήσης, όχι όμως αριθμό επιβατών. Ένα τετραθέσιο Robinson πετά άλλοτε μόνο με τον πιλότο και άλλοτε με όλη την οικογένεια.

Έτσι το σχεδιάζουμε κι εμείς. Κάθε αεροσκάφος παίρνει το δικό του πλήρωμα, από έναν άνθρωπο έως γεμάτη καμπίνα, και κάθε αριθμός είναι εξίσου πιθανός με οποιονδήποτε άλλον. Ένα King Air 350 έχει δέκα θέσεις, δύο στο πιλοτήριο και οκτώ στην καμπίνα, οπότε μέσα κάθονται από έναν έως δέκα άνθρωποι. Ποιος κάθεται πού κληρώνεται κι αυτό, και ο πιλότος είναι πάντα ανάμεσά τους.

Η κλήρωση γίνεται μία φορά και μένει. Βγαίνει από τη διεύθυνση που εκπέμπει το αεροσκάφος και που ανήκει μόνο σε αυτό, όχι από το ρολόι ούτε από ένα στρίψιμο κέρματος στον φυλλομετρητή σας. Αν επιστρέψετε στο ίδιο αεροσκάφος αύριο, σε μια εβδομάδα ή από άλλον υπολογιστή, οι ίδιοι άνθρωποι κάθονται στις ίδιες θέσεις. Αν κληρώναμε ξανά κάθε φορά που κοιτάτε, οι επιβάτες θα πηδούσαν από κάθισμα σε κάθισμα σε κάθε κίνηση της κάμερας.

Στο King Air οι επιβάτες κάθονται στα στρογγυλά παράθυρα και στις δύο πλευρές του διαδρόμου, και μπροστά, πίσω από το πλαϊνό παράθυρο σε σχήμα D, οι δύο πιλότοι.

Το ίδιο ισχύει και για τους άλλους τύπους. Ένα Cessna ή ένα Robinson μεταφέρει από έναν έως τέσσερις ανθρώπους, ένα T-6 έναν ή δύο, και ένα P-51 έχει μία μόνο θέση, που είναι πάντα κατειλημμένη.

Μια μέρα ενός King Air

Το πρωί ένα King Air στέκεται σε μια θέση στάθμευσης δίπλα στον Τερματικό 3 της Πράγας. Οι κινητήρες είναι σβηστοί, οι έλικες ακίνητες, η καμπίνα άδεια. Έτσι μοιάζει ένα αεροσκάφος που δεν πήγε πουθενά τη νύχτα, και είναι επίσης ό,τι ξέρουμε γι’ αυτό εκείνη τη στιγμή: ότι στέκεται εκεί.

Κανείς δεν βλέπει τους ανθρώπους να επιβιβάζονται, καταλαβαίνουμε όμως πότε είναι μέσα. Μόλις το αεροσκάφος αρχίσει να κινείται στον τροχόδρομο, οι κινητήρες λειτουργούν, οι έλικες γυρίζουν και το πλήρωμα κάθεται στην καμπίνα. Στην απογείωση, στον αέρα και στην προσγείωση μένουν στις θέσεις τους. Όταν το αεροσκάφος φτάσει στη θέση στάθμευσης και μείνει εκεί για λίγο, οι κινητήρες σταματούν να γυρίζουν και η καμπίνα αδειάζει. Κι όταν ένα ρυμουλκό αρχίσει να το σπρώχνει έξω από τη θέση, το πλήρωμα είναι ήδη μέσα, ακόμη κι αν οι κινητήρες δεν λειτουργούν ακόμη.

Σκεφτήκαμε και την αναμονή δίπλα στον διάδρομο. Ένα αεροσκάφος που στέκεται ένα λεπτό στη θέση αναμονής πριν από την απογείωση έχει ακόμη τους κινητήρες αναμμένους, οπότε κανείς δεν εξαφανίζεται από την καμπίνα. Αδειάζει μόνο μετά από μεγαλύτερη στάση.

Στις εικόνες παρακάτω είναι από την αρχή ως το τέλος το ίδιο αεροσκάφος με τους ίδιους ανθρώπους. Το πρωί φεύγει από τη θέση του και απογειώνεται από τον διάδρομο 24, το απόγευμα επιστρέφει σε ύψος πάνω από τρία χιλιόμετρα, προς το βράδυ προσγειώνεται στον ίδιο διάδρομο, και στο σούρουπο στέκεται εκεί όπου ξεκίνησε η μέρα του. Άδειο.

Πρωί · στη θέση στάθμευσης, μετά τροχοδρόμηση

Απογείωση · επιστροφή το απόγευμα

Βράδυ · προσγείωση, μετά πάλι η θέση στάθμευσης

Το βράδυ αλλάζει και το τζάμι. Καθώς σκοτεινιάζει, σκουραίνει και καθρεφτίζει τον νυχτερινό ουρανό αντί για γαλανό, και η καμπίνα πίσω του βυθίζεται στη σκιά. Έτσι είναι και στην πραγματικότητα: τη νύχτα οι πιλότοι χαμηλώνουν τα φώτα στο πιλοτήριο για να βλέπουν έξω.

Και κάτι ακόμη που δεν θα προσέξετε με την πρώτη ματιά. Το διάφανο τζάμι με καμπίνα και ανθρώπους πίσω του είναι επιπλέον δουλειά για τον υπολογιστή σας. Γι’ αυτό το παίρνει μόνο το αεροσκάφος που ακολουθείτε ή επιλέγετε, καθώς και κάθε αεροσκάφος που έχει στην οθόνη σας μήκος τουλάχιστον περίπου τριακόσια pixel, χονδρικά το ένα πέμπτο ενός παραθύρου laptop. Τα υπόλοιπα κρατούν τα ζωγραφισμένα τζάμια τους, απλώς πιο ανοιχτόχρωμα από πριν. Σε ένα δάπεδο στάθμευσης γεμάτο αεροσκάφη, καμπίνα παίρνουν μόνο τα πιο κοντινά, και η σκηνή δεν επιβραδύνεται εξαιτίας τους.

Στο αεροπλάνο ο πιλότος κάθεται αριστερά, στο ελικόπτερο δεξιά. Και στο δικό μας 3D.