Κάθε τύπος έχει το δικό του σχήμα | Πώς φτιάχτηκε το map.flights

Σχέδιο και φωτογραφία

Στον πραγματικό κόσμο δεν υπάρχουν δύο τύποι αεροσκαφών που να μοιάζουν, ούτε καν δύο του ίδιου μεγέθους. Ένα CRJ έχει τους κινητήρες στην ουρά, κάτω από ουραίο σε σχήμα T, ένα A300 δύο τεράστιους κινητήρες κάτω από την πτέρυγα, ένα PC-12 μία έλικα στη μύτη. Κάθε τύπος έχει άτρακτο με το δικό της μήκος, πτέρυγα με τις δικές της γωνίες, δικό του αριθμό παραθύρων και πόρτες στις δικές του θέσεις. Οι spotters αναγνωρίζουν έναν τύπο από τη σιλουέτα με μια ματιά, άρα και το μοντέλο πρέπει να περνά αυτή τη δοκιμασία.

Οι κατασκευαστές δημοσιεύουν έγγραφα για τους σχεδιαστές αεροδρομίων με τις διαστάσεις των αεροσκαφών τους: σχέδια από το πλάι, από πάνω και από μπροστά, θέσεις θυρών, ύψη από το έδαφος. Από αυτά χτίζουμε τα μοντέλα. Ένα σχέδιο όμως είναι μόνο ένα σχέδιο, γι’ αυτό στη συνέχεια τοποθετούμε κάθε μοντέλο πάνω σε φωτογραφίες του πραγματικού αεροσκάφους από το Wikimedia Commons, πάντα της ίδιας πλευράς και στην ίδια γωνία. Όπου το μοντέλο δεν καλύπτει τη φωτογραφία, η διαφορά φαίνεται.

Έτσι βρήκαμε κάτι που κανείς δεν θα είχε προσέξει από ψηλά. Το CRJ μας είχε κάτω από τη ρίζα της πτέρυγας ένα αεροδυναμικό κάλυμμα με επίπεδη, οριζόντια κορυφή, που εξείχε από την άτρακτο πίσω από την πτέρυγα σαν ράφι, με μια εσοχή από κάτω όταν το έβλεπες από πίσω. Το πραγματικό κάλυμμα είναι ένα κουτί με κάθετα πλευρά και επίπεδο πάτο. Τώρα το ίδιο και το δικό μας.

Το ίδιο μοντέλο από πίσω με αεροδυναμικό κάλυμμα με κάθετα πλευρά και επίπεδο πάτο — Ένα CRJ900 από πίσω, πριν με κάλυμμα σαν ράφι και τώρα με τον επίπεδο πάτο του σχεδίου του κατασκευαστή. Σύρετε τον δρομέα.

Μοντέλο CRJ900 ακριβώς από πίσω, με ένα αεροδυναμικό κάλυμμα με επίπεδη κορυφή να εξέχει κάτω από την άτρακτο σαν ράφι — Ένα CRJ900 από πίσω, πριν με κάλυμμα σαν ράφι και τώρα με τον επίπεδο πάτο του σχεδίου του κατασκευαστή. Σύρετε τον δρομέα.

Σκεφτήκαμε και την αντίθετη περίπτωση: κάτι που μοιάζει λάθος και είναι σωστό. Η ακμή εκφυγής της πτέρυγας του CRJ έχει μια γωνία. Κοντά στην άτρακτο τρέχει σχεδόν ευθεία προς τα έξω, πιο έξω παίρνει οπισθόκλιση. Από πίσω, στο ύψος των ματιών, η ακμή φαίνεται ευθεία, οπότε η γωνία μοιάζει με λάθος του μοντέλου. Το σχέδιο του κατασκευαστή την έχει και μια φωτογραφία από κάτω τη δείχνει, άρα έμεινε.

Για τα παράθυρα αποφάσισαν οι φωτογραφίες και των δύο πλευρών. Το CRJ700 απέκτησε ένα έκτο παράθυρο πίσω από την έξοδο κινδύνου. Το CRJ1000 έχει δεκαέξι παράθυρα μπροστά από τις εξόδους, όχι τα δεκαεπτά του σχεδίου του: δύο πραγματικά αεροσκάφη φωτογραφημένα και από τις δύο πλευρές έχουν δεκαέξι. Όταν το σχέδιο και το αεροσκάφος διαφωνούν, κερδίζει το αεροσκάφος.

Φωτογραφία ενός CRJ900 της Lufthansa CityLine ακριβώς από κάτω, με την ακμή εκφυγής της πτέρυγας σχεδόν ευθεία κοντά στην άτρακτο και με οπισθόκλιση πιο έξω — Ένα CRJ900 από κάτω, το πραγματικό αριστερά και το δικό μας δεξιά: η ακμή εκφυγής σπάει στο ίδιο σημείο. Φωτογραφία: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 LU, δημιουργός στη σελίδα του αρχείου, τροποποιημένη (περικοπή).

Το μοντέλο CRJ900 μας από κάτω, με την ίδια γωνία στην ακμή εκφυγής — Ένα CRJ900 από κάτω, το πραγματικό αριστερά και το δικό μας δεξιά: η ακμή εκφυγής σπάει στο ίδιο σημείο. Φωτογραφία: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 LU, δημιουργός στη σελίδα του αρχείου, τροποποιημένη (περικοπή).

Τετράγωνα παράθυρα και πέντε πτερύγια

Το Pilatus PC-12 είναι ένα μονοκινητήριο ελικοστροβιλοφόρο για λίγους επιβάτες, που πετά από κοντούς διαδρόμους και χορταριασμένα πεδία. Μοιάζει με απλό αεροσκάφος, κι όμως το μοντέλο του χρειάστηκε αρκετούς γύρους. Τα παράθυρα της καμπίνας ήταν οβάλ, ενώ τα πραγματικά είναι όρθια ορθογώνια με στρογγυλεμένες γωνίες. Το παρμπρίζ ήταν μία σκούρα επιφάνεια· το πραγματικό έχει δύο τζάμια με μια κολόνα στη μέση και ένα μικρό τριγωνικό παράθυρο πίσω τους. Και στα ακροπτερύγια έλειπε το winglet, η καμπύλη που γυρίζει προς τα πάνω και προς τα έξω.

Σήμερα οι αριθμοί και οι θέσεις συμφωνούν με το σχέδιο του κατασκευαστή και με φωτογραφίες και των δύο πλευρών: τέσσερα παράθυρα αριστερά, πέντε δεξιά, το ένα από αυτά στην έξοδο κινδύνου πάνω από την πτέρυγα. Η δεξιά πτέρυγα απέκτησε τη μικρή άτρακτο του μετεωρολογικού ραντάρ, που στις φωτογραφίες από μπροστά φαίνεται σαν μπάλα στο ακροπτερύγιο.

Χρειάστηκε να διαλέξουμε και ανάμεσα σε εκδόσεις. Τα παλαιότερα PC-12 έχουν πιο στρογγυλά παράθυρα, τα νεότερα πιο τετράγωνα, και το μοντέλο μας ακολουθεί τα νεότερα. Το ίδιο ισχύει για την έλικα: ο κωδικός τύπου PC12 δεν λέει ποια έκδοση βλέπετε. Τα παλαιότερα αεροσκάφη έχουν τέσσερα πτερύγια, και από το 2016 το PC-12 βγαίνει από το εργοστάσιο με πέντε. Οι περισσότερες πτήσεις PC-12 στο δίκτυό μας γίνονται με τις σημερινές εκδόσεις, γι’ αυτό το μοντέλο μας έχει πέντε πτερύγια.

Το σημερινό μοντέλο PC-12 από την ίδια γωνία: τετράγωνα παράθυρα, διαιρεμένο παρμπρίζ, winglet και πέντε πτερύγια έλικας — Το PC-12, πρώτη έκδοση και σήμερα: τετράγωνα παράθυρα, διαιρεμένο παρμπρίζ, winglets και πεντάφυλλη έλικα. Σύρετε τον δρομέα.

Το πρώτο μοντέλο PC-12 από μπροστά αριστερά: οβάλ παράθυρα καμπίνας, ενιαίο σκούρο παρμπρίζ και τετράφυλλη έλικα — Το PC-12, πρώτη έκδοση και σήμερα: τετράγωνα παράθυρα, διαιρεμένο παρμπρίζ, winglets και πεντάφυλλη έλικα. Σύρετε τον δρομέα.

Από μπροστά βλέπετε τα winglets να καμπυλώνουν προς τα πάνω και στα δύο ακροπτερύγια. Στο μοντέλο μας η άτρακτος του ραντάρ βρίσκεται στη δεξιά πτέρυγα, που στην εικόνα είναι αριστερά.

Φωτογραφία ενός PC-12 NG του Irish Air Corps ακριβώς από μπροστά, με τα ακροπτερύγια να καμπυλώνουν προς τα πάνω — Ένα PC-12 από μπροστά, το πραγματικό και το δικό μας. Φωτογραφία: Wikimedia Commons, CC BY 2.0, δημιουργός στη σελίδα του αρχείου, τροποποιημένη (περικοπή).

Το μοντέλο PC-12 μας ακριβώς από μπροστά, με καμπύλα winglets και άτρακτο ραντάρ στη δεξιά πτέρυγα — Ένα PC-12 από μπροστά, το πραγματικό και το δικό μας. Φωτογραφία: Wikimedia Commons, CC BY 2.0, δημιουργός στη σελίδα του αρχείου, τροποποιημένη (περικοπή).

Όταν λάθος έχει το σχέδιο

Το Boeing 737 MAX είναι από τα πιο συνηθισμένα αεροσκάφη στον ουρανό. Μόνο το 737-8 έκανε πάνω από 67.000 πτήσεις στο δίκτυό μας την εβδομάδα έως τις 5 Οκτωβρίου, ο τέταρτος πιο συχνός τύπος απ’ όλους. Το MAX είναι ο μικρότερος αδελφός του 737-800 και μοιράζεται μεγάλο μέρος της δομής του, γι’ αυτό πήραμε την ουρά του από το σχέδιο του 737-800. Αυτό ήταν λάθος.

Το οριζόντιο σταθερό βγήκε ένα μέτρο πιο μπροστά και 30 τοις εκατό μεγαλύτερο. Το σχέδιο του 737-800 αντιφάσκει με τον εαυτό του: η πλάγια όψη τοποθετεί το οριζόντιο σταθερό αλλού από την κάτοψη. Αποφάσισαν η επιφάνεια που δίνει ο κατασκευαστής για το οριζόντιο σταθερό και το σχέδιο του MAX. Σήμερα το δικό μας έχει 32,8 τετραγωνικά μέτρα, όπως το πραγματικό.

Μετά ήρθε η σειρά του ουραίου πτερυγίου. Σε φωτογραφίες τραβηγμένες κάθετα από το πλάι, του 737-800 και του MAX, από αριστερά και από δεξιά, η ακμή προσβολής του έχει οπισθόκλιση 40 μοιρών. Το σχέδιο του 737-800 δείχνει 36. Κι όμως το ουραίο πτερύγιο είναι ίδιο και στις δύο εκδόσεις· το ελέγξαμε σε ζεύγη φωτογραφιών από το ίδιο σημείο και την ίδια γωνία. Το λάθος ήταν στο σχέδιο, όχι στο αεροσκάφος, και το διορθωμένο ουραίο πτερύγιο έχουν τώρα το 737-800 και το MAX εξίσου.

Φωτογραφία του ουραίου πτερυγίου ενός 737-8 της United από αριστερά, με δύο ζεύγη γραμμών κατά μήκος των ακμών του: οι πράσινες ακολουθούν τις ακμές, οι κόκκινες όχι — Το ουραίο πτερύγιο ενός 737-8 της United. Οι πράσινες γραμμές έχουν την οπισθόκλιση του σχεδίου του 737 MAX, οι κόκκινες του σχεδίου του 737-800. Ταιριάζουν οι πράσινες. Φωτογραφία: Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, δημιουργός στη σελίδα του αρχείου, τροποποιημένη (περικοπή, προσθήκη γραμμών).

Η διόρθωση μιας ουράς διόρθωσε κι άλλες. Εκεί όπου το οριζόντιο σταθερό συναντά το στενεύον πίσω μέρος της ατράκτου, η ρίζα του εξείχε λίγο από αυτήν και από πίσω φαινόταν μια σχισμή. Ένα κοινό κομμάτι κώδικα σχεδιάζει αυτή την ένωση για όλα τα αεροσκάφη, οπότε το ίδιο ελάττωμα υπήρχε σε 96 τύπους, στο Boeing 747 σχεδόν κατά ένα μέτρο. Μία μόνο διόρθωση τους επισκεύασε όλους.

Ο τελευταίος γύρος ήρθε από τις φωτογραφίες. Τοποθετήσαμε το μοντέλο του 737 MAX πάνω σε δέκα φωτογραφίες στην ίδια γωνία, και οι περισσότερες συμφωνούσαν: η πραγματική πτέρυγα βρίσκεται λίγο πιο κοντά στη μύτη. Το επιβεβαίωσε και το σχέδιο του MAX, 30 εκατοστά σε σύγκριση με το 737-800, ενώ το κύριο σύστημα προσγείωσης μένει εκεί που ήταν. Στην πορεία αποδείχτηκε ότι το 737-9 είχε την πτέρυγα έως μισό μέτρο πιο μπροστά απ’ ό,τι έπρεπε και το 737-7 σχεδόν ένα μέτρο πιο πίσω. Τώρα ταιριάζουν και τα τρία.

Το ίδιο ουραίο πτερύγιο σήμερα, με μεγαλύτερη οπισθόκλιση και την κορυφή του πιο πίσω — Το ουραίο πτερύγιο ενός 737-8 στα χρώματα της United, όπως το δίνει το σχέδιο του 737-800 και σήμερα. Σύρετε τον δρομέα.

Το ουραίο πτερύγιο του μοντέλου 737-8 μας στα χρώματα της United, όπως σχεδιάστηκε από το σχέδιο του 737-800, με μικρότερη οπισθόκλιση — Το ουραίο πτερύγιο ενός 737-8 στα χρώματα της United, όπως το δίνει το σχέδιο του 737-800 και σήμερα. Σύρετε τον δρομέα.

Το A300 των φορτηγών

Το A300 ήταν το πρώτο αεροσκάφος της Airbus. Οι επιβάτες σχεδόν δεν το συναντούν πια, αλλά εξακολουθεί να πετά τη νύχτα πάνω από την Ευρώπη και την Αμερική ως φορτηγό για τις UPS, FedEx και DHL. Στις επτά ημέρες έως τις 6 Οκτωβρίου το δίκτυό μας είδε 1.713 πτήσεις A300-600 και A310, περισσότερες από οποιαδήποτε άλλη οικογένεια ευρείας ατράκτου που δεν είχε ακόμη δικό της σχήμα.

Μέχρι τότε το σχεδίαζε μια γενική γεννήτρια από συγγενικούς τύπους, με άτρακτο πάνω από τρία μέτρα πιο κοντή και πτέρυγα χωρίς τη γωνία στην ακμή εκφυγής. Σήμερα στηρίζεται στο αυθεντικό σχέδιο τριών όψεων του κατασκευαστή σε διανυσματική μορφή, όπου το μήκος των 54,08 μέτρων και το εκπέτασμα των 44,84 μέτρων συμφωνούν με τις δημοσιευμένες διαστάσεις ως το χιλιοστό. Όπου το σχέδιο και ο πίνακας διαστάσεων διαφωνούν, κερδίζει ο πίνακας. Τα ακροπτερύγια απέκτησαν τους μικρούς όρθιους φράχτες τους, το ουραίο πτερύγιο ένα καμπύλο ραχιαίο πτερύγιο, και η πόρτα φορτίου βρίσκεται εκεί όπου τη δείχνουν οι φωτογραφίες.

Σκεφτήκαμε και τη γραφειοκρατία. Το νηολόγιο αεροσκαφών καταγράφει ορισμένα φορτηγά A300-600 με άλλον κωδικό τύπου, A30B, και ένα τέτοιο αεροσκάφος έπαιρνε παλιότερα ένα γενικό σχήμα. Σήμερα και οι δύο κωδικοί πετούν ως το ίδιο A300-600.

Η ίδια φωτογραφία με το σημερινό μοντέλο από πάνω, με τα περιγράμματα να ταυτίζονται — Ένα A300-600 της UPS μετά την απογείωση με το μοντέλο μας από πάνω στην ίδια γωνία, πριν και σήμερα. Το 21 τοις εκατό της ατράκτου και των πτερύγων έπεφτε έξω από τη φωτογραφία· σήμερα είναι 2. Σύρετε τον δρομέα. Φωτογραφία: Wikimedia Commons, CC BY 4.0, δημιουργός στη σελίδα του αρχείου, τροποποιημένη (περικοπή, με το μοντέλο μας από πάνω).

Φωτογραφία ενός A300-600 της UPS σε άνοδο με το περίγραμμα του παλιού μοντέλου μας από πάνω, με την πτέρυγα και τα πτερύγια καμπυλότητας να μην ταιριάζουν — Ένα A300-600 της UPS μετά την απογείωση με το μοντέλο μας από πάνω στην ίδια γωνία, πριν και σήμερα. Το 21 τοις εκατό της ατράκτου και των πτερύγων έπεφτε έξω από τη φωτογραφία· σήμερα είναι 2. Σύρετε τον δρομέα. Φωτογραφία: Wikimedia Commons, CC BY 4.0, δημιουργός στη σελίδα του αρχείου, τροποποιημένη (περικοπή, με το μοντέλο μας από πάνω).

Οι τρεις εταιρείες που πετούν πιο συχνά το A300-600 μεταφέρουν όλες φορτίο, και στο μοντέλο μας η καθεμία φορά τα δικά της χρώματα. Αριστερά η φωτογραφία, δεξιά το μοντέλο μας από την ίδια πλευρά.