Χτίζουμε τα δικά μας κτίρια | Πώς φτιάχτηκε το map.flights

Μια Ατλάντα από κουτιά

Τον ανοιχτό χάρτη του κόσμου τον σχεδιάζουν εθελοντές. Γύρω από τα αεροδρόμια αποτυπώνουν προσεκτικά πού στέκεται κάθε κτίριο, αλλά σχεδόν κανείς δεν συμπληρώνει πόσο ψηλό είναι. Στην Ατλάντα, το πιο πολυσύχναστο αεροδρόμιο του κόσμου, ύψος είχε μόνο ο πύργος ελέγχου, και κάθε πτέρυγα επιβίβασης έβγαινε ως κουτί ενιαίου ύψους.

Τα επί πληρωμή δεδομένα θα το διόρθωναν γρήγορα, αλλά θα μας έκαναν εξαρτημένους από την υπηρεσία κάποιου άλλου. Γι’ αυτό βάλαμε έναν κανόνα: ό,τι μπορούμε να χτίσουμε μόνοι μας, το χτίζουμε μόνοι μας. Τα περιγράμματα προέρχονται από τον ανοιχτό χάρτη. Τα ύψη και τα σχήματα των στεγών προέρχονται από αερομεταφερόμενη σάρωση λέιζερ, το lidar: ένα αεροσκάφος πετά πάνω από την περιοχή και τη μετρά με λέιζερ, σημείο προς σημείο, ώστε να φαίνεται πόσο ψηλή είναι κάθε στέγη και πού σπάει. Πολλές χώρες δημοσιεύουν ελεύθερα αυτές τις σαρώσεις, ανάμεσά τους οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ολλανδία, η Ελβετία, η Γαλλία, η Αγγλία και η Ισπανία, και όπου το κάνουν, τις χρησιμοποιούμε. Τα χρώματα των στεγών τα διαβάζουμε από ελεύθερα διαθέσιμες δορυφορικές εικόνες.

Οι φωτογραφίες των πραγματικών κτιρίων έρχονται τελευταίες και κρίνουν τα υπόλοιπα: το σχήμα που η σάρωση δεν μπορεί να δείξει, το χρώμα μιας πρόσοψης, πού τρέχουν τα παράθυρα, τι στέκεται κάτω από μια στέγη. Ένας πολυεπίπεδος τερματικός σταθμός παίρνει τα σκαλοπάτια του, ένα υπόστεγο την καμπύλη στέγη του μόνο αν την έχει πραγματικά. Ό,τι ο χάρτης ήδη ξέρει σωστά μένει όπως είναι· συμπληρώνουμε ό,τι λείπει και αντικαθιστούμε μόνο όπου ο χάρτης αποκλίνει περισσότερο από λίγα μέτρα. Και όπου τίποτα δεν μας δίνει έναν αριθμό, πρόκειται για δική μας εκτίμηση, και καταγράφεται ως εκτίμηση.

Μια μικρή λεπτομέρεια που βλέπετε για ένα δευτερόλεπτο: όσο τα κτίρια ενός αεροδρομίου φορτώνουν ακόμη, στη θέση τους στέκονται απλά κουτιά. Δεν είναι εκτυφλωτικά λευκά αλλά σε συγκρατημένο γκρι. Μετρήσαμε πόσο φωτεινό φαίνεται από ψηλά ένα ολοκληρωμένο αεροδρόμιο και δώσαμε στα κουτιά την ίδια φωτεινότητα, ώστε η σκηνή να μην αναβοσβήνει όταν φτάνουν τα πραγματικά κτίρια.

Οι ίδιες πτέρυγες επιβίβασης με τα πραγματικά, κλιμακωτά ύψη τους — Ατλάντα: οι πτέρυγες επιβίβασης ως κουτιά ενιαίου ύψους, και σήμερα με τα ύψη που υπολογίσαμε. Σύρετε τον δρομέα.

Οι πτέρυγες επιβίβασης της Ατλάντας ως κουτιά ενιαίου ύψους — Ατλάντα: οι πτέρυγες επιβίβασης ως κουτιά ενιαίου ύψους, και σήμερα με τα ύψη που υπολογίσαμε. Σύρετε τον δρομέα.

Κάθε πύργος είναι διαφορετικός

Ο πύργος ελέγχου είναι το ψηλότερο κτίριο ενός αεροδρομίου, και δεν υπάρχουν δύο ίδιοι. Της Ατλάντας έχει ύψος 121 μέτρα και ήταν ο ψηλότερος στη Βόρεια Αμερική όταν άνοιξε το 2006. Του Λος Άντζελες, από το 1996, έχει κάτω από τον θάλαμο ελέγχου ένα σκούρο τμήμα που στηρίζεται σε λευκές αντηρίδες, έναν στυλιζαρισμένο φοίνικα. Του Ντένβερ φτάνει σχεδόν τα εκατό μέτρα, με σκούρο θάλαμο και λευκό θόλο ραντάρ στην κορυφή.

Στον ανοιχτό χάρτη ένας πύργος είναι συνήθως μόνο ένα περίγραμμα, οπότε στο 3D υψωνόταν ως απλή κολόνα. Ως τις 4 Οκτωβρίου, 199 πύργοι σε 186 αεροδρόμια είχαν το δικό τους μοντέλο, φτιαγμένο από φωτογραφίες και δημοσιευμένες διαστάσεις: ο κορμός, οι όροφοι κάτω από τον θάλαμο, ο ίδιος ο γυάλινος θάλαμος και ο θόλος του ραντάρ. Το γυαλί είναι συμπαγές και σκούρο, όπως στα αεροσκάφη μας. Τη νύχτα ο θάλαμος λάμπει με ζεστό φως όλη τη νύχτα, και στην κορυφή ανάβει ένα κόκκινο φως εμποδίου, όπως στις ψηλές κατασκευές γύρω από τα πραγματικά αεροδρόμια.

Ο πύργος ελέγχου της Ατλάντας με τον κορμό στο χρώμα της άμμου, το τύμπανο με τις τρεις ζώνες και τον σκούρο γυάλινο θάλαμο — Ο πύργος ελέγχου της Ατλάντας: μια κολόνα από τον χάρτη, και σήμερα 121 μέτρα με τον θάλαμό του. Σύρετε τον δρομέα.

Ο πύργος ελέγχου της Ατλάντας ως απλή κολόνα πάνω στη βάση του — Ο πύργος ελέγχου της Ατλάντας: μια κολόνα από τον χάρτη, και σήμερα 121 μέτρα με τον θάλαμό του. Σύρετε τον δρομέα.

Το Theme Building απέκτησε τις καμάρες του

Κάποια κτίρια δεν διαβάζονται από ένα περίγραμμα. Το Theme Building στο Λος Άντζελες είναι δύο διασταυρωμένες παραβολικές καμάρες πάνω από έναν ιπτάμενο δίσκο, ύψους 41 μέτρων, και από τον χάρτη έβγαινε ως απλός κύλινδρος. Το TWA Flight Center στο JFK, έργο του Eero Saarinen, είναι τέσσερα κελύφη από σκυρόδεμα που υψώνονται σαν φτερά ως τα 23 μέτρα, και ο χάρτης το είχε ως επίπεδη πλάκα σε σχήμα πουλιού. Σήμερα και τα δύο έχουν το πραγματικό τους σχήμα, μοντελοποιημένο από φωτογραφίες και δημοσιευμένες διαστάσεις.

Ο τερματικός σταθμός του Ντένβερ απέκτησε τη στέγη-σκηνή του με 34 κορυφές σε δύο σειρές των δεκαεπτά, ο Terminal 5 του Χίθροου τον ενιαίο θόλο του, μήκους 396 μέτρων και ύψους 40 μέτρων. Δίπλα στο Theme Building, ο Tom Bradley International Terminal απέκτησε τη στέγη του από καμπύλα κύματα, όπου κάθε τμήμα ανεβαίνει κατά μήκος της αίθουσας και καταλήγει σε ένα γυάλινο σκαλοπάτι προς το επόμενο. Ως τα τέλη Σεπτεμβρίου 49 κτίρια-ορόσημα σε 34 αεροδρόμια είχαν το δικό τους μοντέλο, και οι τοίχοι και οι στέγες τους παίρνουν τα χρώματα των γύρω κτιρίων, ώστε ένα ορόσημο να μη φωνάζει στη μέση του αεροδρομίου.

Ο Tom Bradley International Terminal με τη στέγη του από καμπύλα κύματα — Ο Tom Bradley International Terminal στο LAX, από τον χάρτη και σήμερα. Σύρετε τον δρομέα.

Ο Tom Bradley International Terminal στο LAX ως επίπεδοι όγκοι — Ο Tom Bradley International Terminal στο LAX, από τον χάρτη και σήμερα. Σύρετε τον δρομέα.

Σκηνές στην Τζέντα

Ο Hajj Terminal στο αεροδρόμιο της Τζέντα είναι ένα πεδίο από 210 σκηνές από ύφασμα στο χρώμα της άμμου πάνω σε ψηλούς πυλώνες, σε δύο μισά, σε λειτουργία από το 1981. Από κάτω υπάρχει μια σκιερή πλατεία όπου οι προσκυνητές καθ’ οδόν προς τη Μέκκα περιμένουν τα λεωφορεία τους. Ο ανοιχτός χάρτης έχει μόνο τα περιγράμματα των δύο μισών, οπότε για πολύ καιρό το 3D μας είχε ένα λευκό πανί πάνω από ένα άδειο δάπεδο, και οι γέφυρες επιβίβασης κατέληγαν στο κενό.

Τι στέκεται πραγματικά κάτω από το ύφασμα το βρήκαμε στη δημοσιευμένη περιγραφή του έργου και σε φωτογραφίες. Το μεγαλύτερο μέρος της έκτασης είναι πράγματι μια ανοιχτή πλατεία με καταστήματα και παγκάκια. Τα κλειστά, κλιματιζόμενα κτίρια στέκονται μόνο κάτω από την εξωτερική σειρά σκηνών, κατά μήκος του δαπέδου στάθμευσης, και οι γέφυρες επιβίβασης στον ανοιχτό χάρτη καταλήγουν ακριβώς σε εκείνη την άκρη. Μια φωτογραφία από την πλευρά των αεροσκαφών δείχνει ένα συνεχές διώροφο κτίριο με ταινίες παραθύρων· μία από την πλατεία δείχνει το ισόγειο σε εσοχή πίσω από κολόνες, τον όροφο σε προεξοχή, λευκή πρόσοψη με πράσινα πάνελ. Έτσι το σχεδιάζουμε τώρα, και το ύφασμα είναι στο μπεζ των φωτογραφιών, όχι λευκό.

Το δυτικό μισό δεν απέκτησε κτίριο. Το δάπεδο στάθμευσής του ήρθε μόλις το 2009, και στις φωτογραφίες η άκρη του δίπλα στις θέσεις στάθμευσης είναι ανοιχτή, με έναν φράχτη και θέα κατευθείαν απέναντι στην πλατεία. Ό,τι δεν μας λένε ούτε οι φωτογραφίες ούτε η περιγραφή, δεν το επινοούμε. Το βάθος και το ύψος του κτιρίου είναι δική μας εκτίμηση, μετρημένη σε σχέση με τους πυλώνες γύρω του, και την κρατάμε ως εκτίμηση. Τα χαμηλά περίπτερα στην πλατεία φαίνονται στις φωτογραφίες, αλλά τίποτα δεν λέει πού ακριβώς στέκονται, οπότε προς το παρόν τα αφήνουμε έξω.

Φωτογραφία της πλατείας του Hajj Terminal: προσκυνητές περπατούν κάτω από τεράστιες μπεζ σκηνές πάνω σε λευκούς πυλώνες, δεξιά το κτίριο με λευκή πρόσοψη και πράσινα πάνελ — Η πλατεία κάτω από τις σκηνές: αριστερά μια φωτογραφία από τον Δεκέμβριο του 2017, δεξιά το μοντέλο μας από το ίδιο σημείο. Κάτω από το ύφασμα είναι σκιά, γι’ αυτό η πρόσοψή μας βγαίνει πιο γκρίζα. Φωτογραφία: Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, δημιουργός στη σελίδα του αρχείου, τροποποιημένη (περικοπή).

Το τρισδιάστατο μοντέλο μας από το ίδιο σημείο: μπεζ ύφασμα από πάνω, μια σειρά πυλώνων, το κτίριο με ισόγειο σε εσοχή, μια ταινία παραθύρων και πράσινα πάνελ — Η πλατεία κάτω από τις σκηνές: αριστερά μια φωτογραφία από τον Δεκέμβριο του 2017, δεξιά το μοντέλο μας από το ίδιο σημείο. Κάτω από το ύφασμα είναι σκιά, γι’ αυτό η πρόσοψή μας βγαίνει πιο γκρίζα. Φωτογραφία: Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, δημιουργός στη σελίδα του αρχείου, τροποποιημένη (περικοπή).

Ίδιο σημείο, ίδια γωνία

Ένα κουτί με το σωστό ύψος είναι καλή αρχή, αλλά κανείς δεν θα αναγνωρίσει από αυτό έναν τερματικό σταθμό. Θέλουμε περισσότερα: όποιος έχει περάσει ποτέ από ένα αεροδρόμιο να κοιτάξει το 3D μας και να καταλάβει ότι έχει ξαναβρεθεί εκεί. Σήμερα 170 κτίρια σε 139 αεροδρόμια σε όλο τον κόσμο έχουν δικό τους μοντέλο στο map.flights, και καθένα φτιάχνεται με τον ίδιο τρόπο. Βρίσκουμε ελεύθερες φωτογραφίες του κτιρίου, συχνά από διαφορετικά χρόνια και πλευρές, και μετά φωτογραφίζουμε το μοντέλο μας ακριβώς από εκεί όπου στεκόταν ο φωτογράφος: από το ίδιο σημείο, στο ίδιο ύψος, με την ίδια εστιακή απόσταση. Για τον τερματικό σταθμό της Τύνιδας έχουμε εννέα τέτοιες φωτογραφίες από το 2015 έως το 2025, για εκείνον του Αλγερίου οκτώ.

Ύστερα βάζουμε τη φωτογραφία και τη δική μας εικόνα δίπλα δίπλα και μετράμε. Πρώτα τις αναλογίες: στη φωτογραφία από την Πίζα η επιγραφή στη στέγη τελειώνει λιγότερο από ένα τοις εκατό του πλάτους της εικόνας μακριά από το σημείο όπου τελειώνει στη δική μας. Τα χρώματα τα παίρνουμε κατευθείαν από τις φωτογραφίες, όχι από μια ιδέα για το πώς μάλλον μοιάζει το κτίριο. Ό,τι δεν ταιριάζει το διορθώνουμε και το φωτογραφίζουμε ξανά από τα ίδια σημεία, μέχρι να ταιριάξει. Ο τερματικός σταθμός του Αλγερίου έχει περάσει από δέκα εκδοχές.

Μερικές φορές κρίνει μια λεπτομέρεια. Πάνω από την αίθουσα του αεροδρομίου της Τύνιδας στέκεται μια επιγραφή με λατινικά γράμματα και δίπλα της στα αραβικά مطار تونس قرطاج, Αεροδρόμιο Τύνιδας-Καρχηδόνας. Η αραβική γραφή ξεχωρίζει πολλά γράμματα μόνο από τις τελείες: η ίδια γραμμή είναι t με δύο τελείες από πάνω, b με μία από κάτω και n με μία από πάνω. Αν έλειπε μια τελεία ή αν έσμιγε με τη γραμμή, η επιγραφή δεν θα έγραφε πια Τύνιδα. Η δική μας έχει και τις έξι τελείες, την καθεμία στη θέση της και με κενό από τη γραμμή, ώστε να φαίνονται και από μακριά.

Φωτογραφία της αραβικής επιγραφής πάνω από την αίθουσα του αεροδρομίου της Τύνιδας: σκούρα μπλε γράμματα σε λευκά πλαίσια, με τελείες πάνω και κάτω από τα γράμματα — Η αραβική επιγραφή πάνω από την αίθουσα στην Τύνιδα: αριστερά η φωτογραφία, δεξιά το μοντέλο μας από το ίδιο σημείο, με όλες τις έξι τελείες. Η επιγραφή γράφει «Αεροδρόμιο Τύνιδας-Καρχηδόνας». Φωτογραφία: Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, δημιουργός στη σελίδα του αρχείου, τροποποιημένη (περικοπή).

Η ίδια επιγραφή στο τρισδιάστατο μοντέλο μας από το ίδιο σημείο, με κάθε τελεία στη θέση της — η επιγραφή γράφει «Αεροδρόμιο Τύνιδας-Καρχηδόνας» — Η αραβική επιγραφή πάνω από την αίθουσα στην Τύνιδα: αριστερά η φωτογραφία, δεξιά το μοντέλο μας από το ίδιο σημείο, με όλες τις έξι τελείες. Η επιγραφή γράφει «Αεροδρόμιο Τύνιδας-Καρχηδόνας». Φωτογραφία: Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, δημιουργός στη σελίδα του αρχείου, τροποποιημένη (περικοπή).

Στην Πίζα ο τερματικός σταθμός είναι σκεπασμένος με κισσό. Απλώνεται σε ζαρντινιέρα πάνω από τη στοά σε όλη την πρόσοψη, και η πρόσοψη σπάει αρκετές φορές στη διαδρομή. Ο πρώτος μας κισσός ήταν μια επίπεδη πράσινη πλάκα που σε κάθε σπάσιμο τελείωνε σε μια κοφτή κατακόρυφη τομή· ο πραγματικός ξεχειλίζει πάνω από τις γωνίες. Σήμερα είναι μία συνεχής λωρίδα με προεξοχές και τούφες. Δίπλα στέκεται ένας λευκός πύργος με ρολόι, σχεδόν πάντα στη σκιά, κι όμως στις φωτογραφίες είναι λευκός. Ο δικός μας γκρίζαινε στη σκιά, ένα τέταρτο πιο σκούρος απ’ ό,τι στις φωτογραφίες· σήμερα είναι εξίσου φωτεινός. Το λευκό πρέπει να μένει λευκό και στη σκιά.

Στο Αλγέρι, κατά μήκος της αίθουσας αναχωρήσεων τρέχει ένα γυάλινο κιγκλίδωμα, και από κάτω απλώνεται μια πράσινη αυλή. Γυαλί που δεν φαίνεται δεν μοιάζει με κιγκλίδωμα, και γυαλί που δεν βλέπεις μέσα από αυτό μοιάζει με τοίχο. Για πολύ καιρό είχαμε είτε το ένα είτε το άλλο. Σήμερα τα φύλλα έχουν ακμή και κουπαστή, φαίνεται ότι είναι εκεί, κι όμως το γρασίδι διακρίνεται μέσα από αυτά.

Στο Γιουτζίν του Όρεγκον μια σειρά από κρεμ κολόνες κρατά τον όροφο της προβλήτας B. Στις φωτογραφίες στέκονται λίγο μπροστά από το γυάλινο ισόγειο, και αυτό ακριβώς δίνει βάθος στην πρόσοψη· στο επίπεδο του γυαλιού θα έσμιγαν μαζί του σε έναν επίπεδο τοίχο. Οι κολόνες και οι πεσσοί ανήκουν μπροστά από το γυαλί, όχι μέσα του. Το χρώμα τους το μετρήσαμε κατευθείαν στη φωτογραφία: παλιότερα ήταν κατά δύο πέμπτα πιο σκούρες, σήμερα διαφέρουν από τη φωτογραφία κατά δύο τοις εκατό.

Μερικές διορθώσεις βοηθούν όλα τα αεροδρόμια μαζί. Ελέγχοντας τις νυχτερινές λήψεις του Γιουτζίν και του Αλγερίου, ψάξαμε από πού έρχονται κάποια μοναχικά ζεστά φώτα κοντά στο έδαφος. Αποδείχθηκε ότι ήταν φώτα ιστών με προβολείς χωρίς κανέναν ιστό από κάτω, και σε 244 αεροδρόμια έλαμπαν 5.221 τέτοια. Σήμερα ένα φως ανάβει μόνο εκεί όπου έχει από πού να κρέμεται.

Φωτογραφία της αίθουσας του αεροδρομίου της Τύνιδας από την πλευρά των αεροσκαφών: ένα μακρύ λευκό κτίριο με μπλε ταινία, στη στέγη η επιγραφή με λατινικά και αραβικά γράμματα — Αριστερά η φωτογραφία, δεξιά το μοντέλο μας από παρόμοιο σημείο. Φωτογραφίες από το Wikimedia Commons: Τύνιδα, CC BY-SA 4.0· Αλγέρι, CC BY-SA 4.0· Πίζα, δημόσιος τομέας· Γιουτζίν, CC BY-SA 4.0. Οι δημιουργοί στις σελίδες των αρχείων, η φωτογραφία από το Αλγέρι τροποποιημένη (περικοπή).

Το τρισδιάστατο μοντέλο μας από το ίδιο σημείο: η λευκή αίθουσα, η μπλε ταινία με το μοτίβο της και η επιγραφή σε λευκά πλαίσια — Αριστερά η φωτογραφία, δεξιά το μοντέλο μας από παρόμοιο σημείο. Φωτογραφίες από το Wikimedia Commons: Τύνιδα, CC BY-SA 4.0· Αλγέρι, CC BY-SA 4.0· Πίζα, δημόσιος τομέας· Γιουτζίν, CC BY-SA 4.0. Οι δημιουργοί στις σελίδες των αρχείων, η φωτογραφία από το Αλγέρι τροποποιημένη (περικοπή).

Ο τερματικός σταθμός του Ντένβερ έχει στέγη-σκηνή με 34 κορυφές. Στο δικό μας 3D τις έχει και τις 34.