Ένα drone συστήνεται
Ένα αεροσκάφος στον χάρτη έχει αναμεταδότη που λέει ποιο είναι και πού πετά. Τα drones για πολύ καιρό δεν είχαν τίποτα τέτοιο. Από τον Ιανουάριο του 2024 όμως η Ευρωπαϊκή Ένωση απαιτεί ένα drone με σήμανση κατηγορίας C1 έως C3 να εκπέμπει κατά την πτήση την ταυτότητα και τη θέση του. Αυτό λέγεται Remote ID, και στις Ηνωμένες Πολιτείες ένας παρόμοιος κανόνας εφαρμόζεται από τον Μάρτιο της ίδιας χρονιάς.
Δεν περνά από κάποιο ειδικό δίκτυο. Το drone χρησιμοποιεί Bluetooth ή Wi-Fi, τους ασυρμάτους που όλοι κουβαλάμε στην τσέπη, και περίπου μία φορά το δευτερόλεπτο λέει: αυτός είναι ο σειριακός μου αριθμός, αυτός ο αριθμός εγγραφής του φορέα εκμετάλλευσής μου, εδώ βρίσκομαι, σε τόσο ύψος, με τόση ταχύτητα, προς αυτή την κατεύθυνση. Και εδώ στέκεται ο χειριστής, ή το σημείο από το οποίο απογειώθηκα.
Το ακούει ένα κινητό δίπλα στον φράχτη, και το ακούει ένας δέκτης στη στέγη. Όχι όμως από πολύ μακριά: το Bluetooth δεν είναι ασύρματος για δεκάδες χιλιόμετρα. Όποιος θέλει να βλέπει τα drones πάνω από το χωριό του χρειάζεται μια κεραία κοντά.
Υπάρχουν όμως περισσότεροι από ένας τρόποι αποστολής. Το τεχνικό πρότυπο γνωρίζει τέσσερις: το παλαιότερο Bluetooth 4, το Bluetooth 5 μεγάλης εμβέλειας, το Wi-Fi beacon και το Wi-Fi NAN. Το ευρωπαϊκό πρότυπο δεν δέχεται το παλαιότερο Bluetooth ως μοναδικό δρόμο, οπότε ένας δέκτης που ακούει μόνο αυτό μπορεί να χάσει εντελώς ένα drone, ακόμη κι αν πετά ακριβώς από πάνω του. Γι’ αυτό ο δικός μας μπορεί να ακούει και στους τέσσερις.
Ένας μικρός υπολογιστής δίπλα στο παράθυρο
Ο δέκτης είναι ένα Raspberry Pi, ένας υπολογιστής στο μέγεθος μιας τράπουλας. Έχει ενσωματωμένο Bluetooth. Τα περισσότερα drones στην Ευρώπη όμως εκπέμπουν μέσω Wi-Fi ή Bluetooth 5 μεγάλης εμβέλειας, οπότε προσθέτετε έναν προσαρμογέα Wi-Fi USB· χωρίς αυτόν ο σταθμός ακούει μόνο Bluetooth, μπορεί όμως να ξεκινήσει αμέσως και να αποκτήσει τον προσαρμογέα αργότερα.
Το λογισμικό του δέκτη το γράψαμε μόνοι μας, με βάση το πρότυπο, και εγκαθίσταται με μία μόνο εντολή. Αμέσως μετά την εγκατάσταση σάς λέει τι μπορεί πραγματικά να κάνει το υλικό σας: ποια έκδοση Bluetooth έχετε, αν τα καταφέρνει στη μεγάλη εμβέλεια, σε ποιες ζώνες ακούει ο προσαρμογέας Wi-Fi. Οι περισσότεροι δεν το ξέρουν αυτό για τον υπολογιστή τους, και δεν χρειάζεται να το ξέρουν.
Σκεφτήκαμε και πράγματα που δεν έχουν καμία σχέση με τα drones. Τη διεπαφή μέσω της οποίας ο υπολογιστής βγαίνει στο διαδίκτυο ο δέκτης δεν την αλλάζει και δεν την επανασυντονίζει ποτέ, ώστε κανείς να μην κόψει τη δική του σύνδεση. Αν στον ίδιο υπολογιστή τρέχει ήδη άλλο πρόγραμμα για drones, το δικό μας δεν τσακώνεται μαζί του για τον ασύρματο, ακούει δίπλα του. Και τα δικά του αρχεία καταγραφής δεν περιέχουν ούτε σειριακό αριθμό ούτε θέση drone, μόνο πλήθη και χρόνους.
Το αν ο δέκτης ακούει καλά το δείχνει ο πίνακας. Η «Υγεία δέκτη» λέει με λόγια αν ο σταθμός ακούει αυτή τη στιγμή drones, αν απλώς ακούει ή αν έχει σωπάσει. Η σιωπή από μόνη της δεν είναι βλάβη, τα drones δεν πετούν συνέχεια. Γι’ αυτό ο πίνακας συγκρίνει τη σημερινή σιωπή με τη συνήθη διάρκεια των κενών ανάμεσα στις πτήσεις μέσα στην εβδομάδα, και μόνο όταν είναι ασυνήθιστα μεγάλη γράφει ότι ο σταθμός σώπασε. Ένας σταθμός εκτός λειτουργίας εμφανίζεται χωριστά, ώστε να μη συγχέεται με το ότι απλώς δεν πέταξε κανείς.
Δίπλα βρίσκεται η εβδομάδα σε αριθμούς: πτήσεις ανά ημέρα, οι ώρες που πετά ο κόσμος και πόσα μηνύματα ήρθαν από ποιον ραδιοδρόμο κάθε μέρα. Εκεί φαίνεται αν άξιζε ο προσαρμογέας Wi-Fi.
Ένας πίνακας που βλέπετε μόνο εσείς
Ό,τι πιάνει ένας σταθμός, στο map.flights το βλέπει μόνο ο κάτοχός του. Ούτε άλλοι χρήστες ούτε οι επισκέπτες του χάρτη. Τίποτα για τα drones δεν δημοσιοποιείται: ούτε χάρτης ούτε σειριακός αριθμός ούτε θέση. Ο κάτοχος τα βλέπει όλα, επειδή τα αποκωδικοποίησε ο δικός του δέκτης, και μόνο αυτά: όταν το ίδιο drone το ακούει άλλος σταθμός, η καταγραφή εκείνου του σταθμού δεν περνά ποτέ στην προβολή του κατόχου.
Στην κορυφή βρίσκεται το «Αυτή τη στιγμή», ένας τρισδιάστατος χάρτης με τα drones που άκουσε ο σταθμός τα τελευταία δύο λεπτά. Το καθένα κρέμεται στο ύψος του πάνω σε λεπτές γραμμές ως το έδαφος, ώστε να βλέπετε αμέσως πάνω από ποιο σημείο βρίσκεται και πόσο ψηλά. Τον χειριστή τον σχεδιάζουμε ως καρφίτσα με έναν δακτύλιο γύρω της, και ανάμεσα σε αυτόν και στο drone περνά μια γραμμή με τη μετρημένη απόσταση. Τα drones που ακούστηκαν πριν από ώρες μένουν στον χάρτη ως κουκκίδα στην τελευταία τους θέση, χρωματισμένη ανάλογα με το πόσο παλιά ήταν.
Από κάτω βρίσκονται οι πτήσεις της ημέρας: πόσες ήταν, πόσα διαφορετικά drones, η ψηλότερη και η μεγαλύτερη πτήση, και ένας χρονικός άξονας όπου κάθε drone έχει το δικό του χρώμα. Το κουμπί «Αναπαραγωγή όλης της ημέρας» παίζει όλες τις πτήσεις της ημέρας μαζί σε μία τρισδιάστατη σκηνή, δέκα, εξήντα ή τριακόσιες φορές πιο γρήγορα. Η σιωπή ανάμεσα στις πτήσεις παραλείπεται, έτσι μια ολόκληρη μέρα πάνω από τον σταθμό περνά σε λίγα λεπτά, και όταν δύο drones πέταξαν ταυτόχρονα, το καθένα πετά με το δικό του χρώμα.
Από τον σειριακό αριθμό μπορούμε να καταλάβουμε τον κατασκευαστή. Το μοντέλο δεν το μαντεύουμε από αυτόν: δεν υπάρχει δημόσιος πίνακας με σαφή άδεια χρήσης που να το λέει, γι’ αυτό δίπλα σε ένα drone δείχνουμε μόνο ό,τι εξέπεμψε το ίδιο για τον εαυτό του.
Ένας σταθμός μπορεί επίσης να αλλάξει χέρια. Ο νέος κάτοχος βλέπει τότε μόνο ό,τι έπιασε από τη στιγμή που έγινε δικός του· οι πτήσεις του προηγούμενου κατόχου μένουν κρυφές. Και δεν είναι κάθε καταγραφή πραγματική πτήση. Μια καταγραφή που κανένα πραγματικό drone δεν θα μπορούσε να καταφέρει, με το ύψος να πηδά γρηγορότερα απ’ όσο μπορεί να ανέβει οποιοδήποτε πολυκόπτερο ή με κύκλους που συνεχίζονται περισσότερο απ’ όσο κρατά μια μπαταρία, σημειώνεται στον πίνακα ως απίθανη και δεν μετρά στα ρεκόρ της ημέρας. Τίποτα δεν διαγράφεται.
Μία πτήση, κομμάτι κομμάτι
Κάντε κλικ σε μια πτήση και ανοίγει σε δική της σελίδα: η τροχιά σε 3D με μια κουρτίνα ως το έδαφος, ένα πρόγραμμα αναπαραγωγής και οι στιγμές της πτήσης. Απογείωση, το ψηλότερο σημείο, το ταχύτερο τμήμα, το σημείο που απείχε περισσότερο από τον χειριστή και το τέλος της καταγραφής. Τα πλήκτρα 1 έως 5 πηγαίνουν την κάμερα κατευθείαν εκεί. Μια πτήση σε παύση θυμάται τον χρόνο στη διεύθυνσή της, έτσι ένας αποθηκευμένος σύνδεσμος ανοίγει την επόμενη φορά ακριβώς εκείνο το δευτερόλεπτο.
Κάτω από τον χάρτη υπάρχει ένα βαρόγραμμα, το ύψος πάνω από το έδαφος σε όλη τη διάρκεια της πτήσης, με μια διακεκομμένη γραμμή στα 120 μέτρα. Αυτό είναι το όριο της ανοικτής κατηγορίας, εκείνης στην οποία πετούν τα περισσότερα drones. Υπάρχει μόνο για αναφορά: σε άλλη κατηγορία ή πάνω από ένα ψηλό εμπόδιο ένα drone μπορεί να ανέβει ψηλότερα, και ο σταθμός δεν μπορεί να το καταλάβει από την εκπομπή. Γι’ αυτό στον πίνακά μας η γραμμή δεν κατηγορεί κανέναν για τίποτα.
Ένα drone αναφέρει περισσότερα από ένα ύψη, και κανένα από αυτά δεν είναι το ύψος πάνω από το έδαφος ακριβώς από κάτω του. Το ύψος GPS μετριέται από ένα μαθηματικό σχήμα της Γης, το βαρομετρικό μετακινείται με τον καιρό, και το τελευταίο το drone το μετρά από το σημείο όπου απογειώθηκε. Πάνω από έναν λόφο οποιοδήποτε από αυτά μπορεί να αποκλίνει κατά δεκάδες μέτρα. Γι’ αυτό υπολογίζουμε το ύψος πάνω από το έδαφος από το δικό μας υψομετρικό μοντέλο του τοπίου και σχεδιάζουμε δίπλα το αναφερόμενο ως λεπτή γραμμή. Δεν τα ανακατεύουμε ποτέ.
Η τροχιά μπορεί επίσης να εμφανιστεί ως κουκκίδες μεμονωμένων μηνυμάτων, χρωματισμένες ανάλογα με το ύψος πάνω από το έδαφος ή με την ταχύτητα. Δείχνουν πού χάθηκαν μηνύματα, πού το drone αιωρήθηκε σε ένα σημείο και πού επιτάχυνε. Και η κάμερα μπορεί να ακολουθεί το drone, να πετά πίσω του ή να κοιτάζει με τα μάτια του χειριστή, από εκεί όπου στεκόταν προς τα πάνω, προς το drone.
Μια ολόκληρη μέρα πάνω από τον σταθμό σας περνά σε λίγα λεπτά: η σιωπή ανάμεσα στις πτήσεις παραλείπεται, και τα drones που πέταξαν ταυτόχρονα πετούν το καθένα με το δικό του χρώμα.