Een vraag op Facebook
Iemand vroeg op Facebook of we luchthavenkaarten konden toevoegen. De officiële zijn gemaakt voor piloten en worden bijna overal door een licentie beschermd, dus die nemen we niet over.
We tekenen daarom onze eigen, uit open data: OpenStreetMap en OurAirports. Dat werkt voor elke luchthaven met banen in de data, of dat nu Atlanta is met vijf banen of Brno met één verharde baan en een grasbaan ernaast.
Open data zijn geen kant-en-klare kaart, dus de tekening moet toegeven waar ze gokt. Waar de lengte van een baan in de data ontbreekt of niet klopt met de getekende vorm, meten we haar zelf uit de geometrie en zetten we een tilde voor het getal. Een grasbaan tekenen we als omtrek, zoals officiële kaarten dat doen. En een luchthaven die niemand in OpenStreetMap heeft ingetekend, krijgt toch zijn banen uit OurAirports, met een regel die uitlegt waarom er niet meer is.

Tot aan de opstelplaats
Taxibanen zijn genoemd naar letters van het spellingsalfabet, Alpha, Bravo, Charlie, en waar de letters opraken, komen er cijfers bij: A1, A2. ICAO raadt de letters I, O en X af, omdat ze verward kunnen worden met een één, een nul en het kruis dat een gesloten oppervlak markeert. Baannummers zijn de kompaskoers afgerond op tientallen graden, dus baan 24 wijst ongeveer naar 240°, en parallelle banen krijgen er L, C en R bij.
Atlanta heeft vijf parallelle banen die precies dezelfde kant op wijzen, en toch heten ze 8, 9 en 10. Links, midden en rechts is niet genoeg voor vijf, dus de buren leenden de volgende nummers. In onze tabel hebben alle vijf dezelfde koers, omdat de tabel de geografische koers geeft, niet de magnetische. Daarom staat bij baan 06 van Praag ook 065°: het kompas wijst in Praag een paar graden naast het ware noorden, en banen worden genummerd naar het kompas.
Op het overzicht staan banen met hun eindnummers en afmetingen, taxibanen met hun namen, genummerde opstelplaatsen, wachtpunten, terminals en de toren. Het noorden, een schaalbalk en de hoogte van de luchthaven staan er altijd op. Je kunt inzoomen tot de afzonderlijke opstelplaatsen langs de pieren leesbaar zijn.
Een passagier ziet bij welke opstelplaats zijn vliegtuig aankomt. Spotters zien welke kant het verkeer op taxiet naar de baan, en simmers lopen de route van de terminal naar de baan door voordat ze hem vliegen. En wie naar de toren luistert, weet eindelijk waar Alpha is, en waar vliegtuigen precies wachten voor baan 24.


Ter illustratie, niet voor navigatie
Voor elke ingang van een baan ligt een wachtpunt. Op het asfalt zijn dat vier gele lijnen dwars over de taxibaan, twee doorgetrokken en twee onderbroken, en op veel luchthavens ligt er ook een rij rode lampen in het wegdek. Niemand gaat eroverheen zonder klaring van de toren. Op ons overzicht is het een rode lijn dwars over de taxibaan.
‘Ter illustratie, niet voor navigatie’ staat groot bovenaan elk overzicht, en dat menen we. Sommige dingen ontbreken bewust: magnetische koersen, ILS, frequenties, verschoven drempels en de beschikbare baanlengtes. Wie op een kaart vliegt, hoort er een te hebben waar iemand voor instaat. Het overzicht is te downloaden als SVG of PNG en te printen, en eronder staat een banentabel met lengte, breedte, oppervlak en koers.
Sinds 1 oktober toont het overzicht ook live verkeer. Geparkeerde vliegtuigen zijn oker, taxiënde blauw, een landend of vertrekkend vliegtuig krijgt een pijl, en een noodgeval een rode ring. Een geschatte positie wordt getekend als gestippelde omtrek; niets vervaagt. Vliegtuigen in de lucht net buiten beeld krijgen een pijl aan de rand, en onder het overzicht staat hetzelfde verkeer als gewone lijst die schermlezers kunnen voorlezen. Scroll je het overzicht van het scherm, dan stopt het; verberg je het browsertabblad, dan sluit het zijn verbinding. Het gedownloade bestand en de print laten de vliegtuigen weg en blijven een schoon overzicht.

Waar het vandaan komt
Elk gedownload overzicht, SVG of PNG, en elke print draagt in de onderhoek het logo van map.flights, naast het adres map.flights/airport/ met de code van de luchthaven. Groot genoeg om van papier te lezen, zodat wie het in het clubhuis ophangt of doorgeeft, weet waar het vandaan komt.
Op het lichte blad staat het logo op een grijsblauwe plaat, want onze gele speld zou op wit papier verdwijnen. Het bestand staat op zichzelf: het logo is vectorwerk direct in de SVG, zonder lettertypen of afbeeldingen die ergens anders vandaan komen, en in de SVG is het adres een werkende link. De vermelding van OpenStreetMap staat precies waar ze stond.

‘Hold short of runway 24’ heeft nu een plek op de kaart: een rode lijn dwars over de taxibaan, vlak voor de baan.
